Çok Onore Oldum Ne Demek? İzmir Usulü Bir Anlam Derinliği
Bazen hayatın en basit cümleleri bile büyük bir derinlik taşır. “Çok onore oldum ne demek?” sorusu da tam olarak böyle bir cümle. Kulağa bazen garip, bazen çok ciddi ama her zaman bir şekilde komik gelen bu ifade, aslında Türkçe’nin ne kadar renkli bir dil olduğunu gösteriyor. İzmirli olmanın rahatlığını ve esprili yaklaşımımı da işin içine katınca, bu konuda anlatacak çok şeyim var.
Evet, tam olarak doğru duydunuz: “Çok onore oldum”, kelime olarak, anlam olarak, sosyal etkileşim olarak oldukça karmaşık bir ifade. Kulağa Fransızca’dan alınmış bir kelime gibi gelse de, aslında toplumda, bazen alaycı, bazen samimi, bazen de şebekçe bir tınıya sahip. Yani, her zaman tam anlamıyla “ne demek” sorusunu doğru cevabını vermek, pek kolay değil. Ama olsun, zaten derin düşünmemek gerek; hadi gelin, biraz eğlenelim.
—
Çok Onore Oldum Ne Demek? – Başlangıç Noktası
Bir akşam, İzmir’de arkadaşlarla bir kafede oturuyoruz. Herkes birbirine bir şeyler anlatıyor, ben de tabii ki espri yapmaya başladım. Karşımda oturan Ahmet, tam istediğim gibi bir şekilde ciddiyetle “Vallahi, çok onore oldum, çok sağ ol” dedi. Tam o sırada kafamda ışıklar yanmaya başladı. “Aha! Bu cümlede bir şeyler var,” dedim. Çünkü aslında bu cümle, benim hayatımın her aşamasında gördüğüm ve duyduğum, farklı bir anlam taşıyan bir şey.
Benim de içimdeki İzmirli mizahçı, “Nedir yani, sana niye onur verdiler? Onore olmak ne demek ya?” diye hemen düşündü. Hadi gelin, çok onore olmanın ne demek olduğuna birlikte bakalım.
—
Kelime Olarak “Onore” ve Herkesin Farklı Yorumu
“Onore” aslında Fransızca “onorer” kelimesinden türetilmiş bir sözcük. “Onore olmak” da, birine saygı veya şeref vermek, onun değerini kabul etmek anlamına geliyor. Yani, kısacası, biri size saygı gösterdiğinde ya da bir konuda şeref verdiğinde, “onore” oluyorsunuz.
Fakat İzmir’de, bir arkadaşınıza “Çok onore oldum” dediğinizde, durum biraz değişiyor. Sanki bir tören havası yaratıyorsunuz, ama aslında ortada bir tören yok. Dışarıdan bakan biri, durumu biraz garip karşılayabilir. Hani mesela, sizinle dalga geçiyorlarmış gibi bir his doğar. Çünkü bu kadar küçük bir şey için niye bu kadar büyük bir şeref duygusu yaşayasınız ki? Bir düşünsenize, birinin size “Vallahi çok onore oldum” demesi, bir anda havalı bir tavır takınmaya başlamasına yol açabiliyor. Yani, her şey o kadar “onore” bir şekilde yapılabilir ki, bu da size ilginç bir hal alır.
—
Çok Onore Oldum Ne Demek? – Anlam Karmaşası
Şimdi iç sesime biraz kulak verelim:
İç Ses: “Vallahi ben onore oldum ama ne olduğunu tam olarak bilemedim. Bu kelime aslında, hem ciddi hem de komik. Ama bana biraz fazla yüksek geldi, acaba ben çok onore oldum mu?”
Burada aslında şunu diyorum: “Çok onore oldum” kelimesi, bazen kelimenin tam anlamıyla söylenmeyen bir espri olabilir. Kendi arkadaş çevremde sıkça kullanırım. Gerçekten hiçbir anlam ifade etmeyen, sadece ironik bir şekilde söylenen bu cümle, bazen gülme krizlerine neden olur.
Örnek vermek gerekirse:
Diyalog:
Ben: “Abi bu kadar ciddiyetle, bu kadar anlamlı bir şekilde konuşman beni gerçekten çok onore etti.”
Ahmet: “Seninle bu kadar komik bir insanla takılmak zaten büyük onur, sağ ol.”
Her şey tamam, anlaşıldı. Bazen çok onore olmak, çok sıradan bir olaydan sonra büyük bir şerefmiş gibi gösterilen şeydir. Arkadaş ortamlarında, özellikle de bana benzeyen insanların olduğu bir çevrede, bu tarz kelimeler, şerefli olmanın komik bir halini alır.
—
Çok Onore Oldum Ne Demek? – Günlük Hayattan Bir Sahne
İzmir’in kafelerinde, sahil kenarında yürürken veya bir barbekü partisi yaparken bu “çok onore oldum” durumu beni her zaman güldürür. Geçen hafta bir arkadaşım, çok basit bir şey için bana teşekkür etti. Dedi ki: “Ya valla, sağ ol, çok onore oldum.”
Ben de o sırada neşeli bir şekilde yanıt verdim: “Evet, şu an sen de dünyanın en onore olmuş insanısın, dikkat et düşme.”
İç Ses: “Evet, doğru söyledim. Ama neden böyle düşündüm ki? Yani, bu cümleyi aslında ben de çok kullanıyorum ama o kadar da ciddi değilim. Ama bir taraftan da, gerçekten bu kadar küçük bir olay için onore olmak, aslında çok garip bir şey.”
Bir arkadaşım da geçenlerde şunu dedi: “Beni çok onore etti. Gerçekten, seninle takılmak bir ayrıcalık.” Ben de hemen cevap verdim: “Eyvallah, ben de seni o kadar takmıyorum ama yine de teşekkür ederim.”
Her şey o kadar abartılı bir şekilde söyleniyor ki, bu kelimenin ne kadar “gerçek” olduğuna karar vermek bile güçleşiyor. Bazen, kendi kendime gülüyorum. Gerçekten çok onore oluyorum ama neye? Hiçbir fikrim yok!
—
Çok Onore Oldum Ne Demek? – Yüksek Beklentiler ve Sürükleyici Mizah
Bence “çok onore oldum” demek, bir yerde karşınızdakinin sizden gerçekten bir şey beklediğini hissettiğiniz anlarda söyleniyor. Örneğin, birinin sizi gerçekten değerli hissettirmesi, onu takdir etmeniz gerektiğini düşündürür. Ama işin komik kısmı, bu cümlenin bazen gerçek bir “onurlandırma” değil, sadece bir takdirdir. Hani mesela, arkadaşınız size “Bu gece çok güzel görünüyorsun” dediğinde, siz de ona “Evet, ben de çok onore oldum, sağ ol” diyebilirsiniz.
İzmir’de büyümek, bana mizahı nasıl kullanacağımı öğretmiş bir şeydir. “Çok onore oldum” demek, aslında bazen her şeyin o kadar da ciddi olmadığını anlatmanın bir yoludur. Kimi zaman bir takılma, kimi zaman da biraz samimi bir şaka olarak söyleyebilirsiniz.
—
Sonuç: Onurlandırma ve Mizahın Buluşma Noktası
Sonuçta, “çok onore oldum” demek, bir bakıma mizahi bir onurlandırma şeklidir. Hem komik hem anlamlı; ama çoğu zaman ironik ve eğlenceli bir biçimde kullanılır. İzmirli gençler gibi esprili bir yaklaşım benimseyen biri için, bu kelime günlük hayatın içindeki ufak bir gülme fırsatıdır. Onore olmanın anlamını bazen çok ciddiye alırken, bazen de o kadar abartabiliriz ki; sonunda sadece gülmek kalır.
Bunu anlamanın en iyi yolu, aslında işin içine biraz mizah katmaktır. “Çok onore oldum” demek, tam olarak “ne demek” olduğundan çok, nasıl söylediğinizle alakalıdır. Ve bazen, işin içinde olmanın komikliğini kaybetmemek gerekir!